یادداشت//

فرانک لشنی/ کارشناس ارشد سوانح// پیشرفت علم و تکنولوژی در زمینه مسایل بهداشتی، درمانی و درمان‌های جراحی سخت و هزینه‌بر جای خود را به درمان‌های غیرجراحی و غیر دارویی داده‌اند. در این راستا علوم توانبخشی ( شامل ارتوپدی فنی، فیزیوتراپی، کاردرمانی و ...) جایگاهشان در نظام سلامت پر رنگ‌تر شده است و نقش زیادی را در پیشگیری از ایجاد عارضه‌های اسکلتی- عضلانی و عصبی- عضلانی بازی می‌کنند. با توجه به اهمیت بحث پیشگیری در سنین پایین‌تر و امکان اصلاح ناهنجاری توسط ساخت ارتوزهای مربوطه به ویژه در سنین 4 تا 14 سال توجه به نقش این رشته، از اولویت بالایی برخوردار خواهد بود.

فعالیت های توانبخشی جمعیت به استناد بند 5 ماده 3 قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر و در چارچوب وظایف مصوب فدراسیون بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر جهان پایه ریزی شده است.[i][i]

نخستین مرکز توانبخشی جمعیت هلال احمر در دی ماه سال 1341 با همکاری سازمان ملل متحد، وزارت بهداری وقت و هلال احمر (شیر و خورشید سابق) تأسیس شد. یک متخصص آلمانی شاغل در بخش کمک های توانبخشی سازمان ملل به وزارت بهداری معرفی شد و با بهره برداری از امکانات آن وقت و تحت نظارت برنامه های سازمان ملل با تعداد 25 نفر از تکنسین های آموزش دیده داخلی این مرکز، شروع به فعالیت کرد. اکنون با گذشت 57 سال از بدو تأسیس نخستین مرکز ارتوپدی فنی در ایران، می توان گفت مرکز توانبخشی جمعیت هلال احمر قدیمی ترین مرکز توانبخشی کشور است.

*مرکز جامع توانبخشی تهران:

این مرکز با دارا بودن کادر مجرب و متخصص، پیشرفته ترین تجهیزات و بالاترین امکانات قادر به پاسخگویی نیاز بیماران، معلولان و جانبازان عزیز کشور در رشته های ارتوپدی فنی، فیزیوتراپی، کار درمانی، شنوایی شناسی، کلینیک تخصصی و فوق تخصصی توانبخشی است و بهره مندی از خدمات این مرکز در دو شیفت صبح و عصر، با هماهنگی قبلی امکان پذیر می‌باشد.

ارتوپدی فنی:

-         پروتز[ii][ii]   : (Prosthesis)پروتزهای اندام فوقانی، پروتزهای اندام تحتانی، پروتزهای زیبایی

-         ارتز[iii][iii] (Orthosis) : ارتزهای اندام فوقانی، ارتزهای اندام تحتانی، ارتزهای تنه

-         کفش طبی و اسکن کف پا

-         سایر وسایل طبی از قبیل کمربندهای طبی پیش ساخته، مچ بندهای آماده، کفی طبی، انواع اسپلینت، زانوبندهای طبی و ...

فیزیوتراپی شامل: آب درمانی، تکارتراپی، شاک ویو، ایزوکنتیک، اسپاکپسول، کرایو تراپی، ماساژ حرارتی، لیزر پرتوان، مگنت، وان های هیدروماساژ و ....

کار درمانی شامل: کاردرمانی بزرگسال (ارتوپدی –  نورولوژی) و کاردرمانی اطفال (جسمی –  ذهنی)

*کلینیک های تخصصی در مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر

-کلینیک سکته مغزی(استروک): برگزاری کمیسیون تخصصی برای بیماران سکته مغزی توسط تیمی متشکل از متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، کارشناس اعضای مصنوعی، کارشناس فیزیوتراپی، کارشناس کاردرمانی، کارشناس شنوایی شناسی، کارشناس گفتار درمانی و کارشناس تغذیه.

-کلینیک نقص عضو(آمپوتی): در این کلینیک برای بیمارانی که بعد از قطع عضو برای نخستین بار متقاضی دریافت پروتز هستند در کمیسیون که با حضور متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، کارشناس اعضای مصنوعی، کارشناس فیزیوتراپی، کارشناس کاردرمانی و کارشناس تغذیه تشکیل؛ ارزیابی و بررسی اقدامات توانبخشی مورد نیاز بیماران و نوع پروتز مورد نیاز بیمار تشخیص و نهایی می گردد (متناسب با شرایط قیزیکی و سبک زندگی فرد).

*کلینیک تغذیه:

-         رژیم کاهش و افزایش وزن با اصلاح عادت های غذایی

-         مشاوره تغذیه و رژیم درمانی در بیماری ها

-         مشاوره تغذیه کودک، نوجوان، سالمند و دوران بارداری

-         تعیین درصد چربی بدن توسط دستگاه بادی آنالایزر

*کلینیک تخصصی و فوق تخصصی توانبخشی:

در این کلینیک معاینه و مشاوره مراجعین توسط کادر پزشکی مجرب با تخصص‌های زیر انجام می شود:

-         ارتوپد - فوق تخصص ستون فقرات

-         ارتوپد - فوق تخصص کتف و شانه

-         ارتوپد - فوق تخصص ارتوپدی اطفال

-         ارتوپد - فوق تخصص ارتوپدی دست

-         فوق تخصص زانو

-         فوق تخصص مچ پا

-         فوق تخصص روانپزشکی سالمندان

-         متخصص طب فیزیکی و توانبخشی

-         متخصص داخلی مغز و اعصاب

-         متخصص ارولوژی

-         متخصص گوش و حلق و بینی

*خدمات توانبخشی ذهنی: توانبخشی مغز – روان – ذهن

-         مشاوره، تشخیص و درمان روانشناسی ( خاتواده ، کودک، تحصیلی، شغلی و ...)

-         تقویت حافظه، توجه، تمرکز

-         سنجش جامع اختلالات روانشناختی و رفتاری

-         بیماری های مغز و اعصاب (سکته مغزی، ام اس، پارکینسون، آلزایمر و ...)

-         بیماری های متابولیک، نقص عضو حاد و مزمن

-         تقویت درک شنیداری و افزایش سرعت عکس العمل

-         قدرتمندسازی و تقویت کارکردهای مغزی- شناختی

-         سنجش جامع هوش و کارکردهای مغزی

-         اختلالات مغزی- رشدی (اوتیسم، نقص توجه، بیش فعالی، اختلال یادگیری..)

-         اختلالات روانشناخی (اضطراب، افسردگی، وسواس،...)

-         درمان های نوروسایکولوژیک هراس و انواع فوبیا

-         گروه درمانی، کارگاه های درمانی- آموزشی

*مرکز آموزشی:

مرکز جامع توانبخشی تهران یک مرکز آموزشی نیز است و در آموزش دوره های کارورزی دانشجویان اعضای مصنوعی، رزیدنت های طب فیزیکی و توانبخشی، ارتوپدی و نیز دوره های آموزشی بین المللی ارتوپدی فنی همکاری دارد.

*موزه و مرکز اسناد ملی جمعیت هلال احمر

این موزه حاوی اقلام و اسناد تاریخی مرتبط از جمعیت شیر و خورشید سرخ سابق تا جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران است و مراجعه‌کنندگان می توانند طی زمان انتظار از این موزه دیدن فرمایند. بخش های مختلف آن عبارتند از:

-         اقلام و اسناد بین المللی جامعه جهانی صلیب سرخ 

-         اقلام، اسناد، هدایا و تقدیر از جمعیت هلال احمر

-         موزه اسناد و آثار ماندگار شهدای هلال احمر

-         اقلام و اسناد مرتبط با جمعیت شیر و  خورشید سرخ سابق

-         از قسمت های قابل توجه این موزه لوح و یادبودهای سازمان جوانان هلال احمر، مجسمه های شخصیت های مهم تاریخی و تاثیرگذارصلیب سرخ جهانی و جمعیت هلال احمر مانند مجسمه هانری دونان (موسس صلیب سرخ جهانی) است.

*مراکز جامع توانبخشی هلال احمر در سراسر کشور

مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر تهران، به جهت بهره مندی از دانش و مهارت کارشناسان و متخصصان رشته های مذکور تا به امروز بیشترین سهم به ویژه در ارائه خدمات توانبخشی فیزیکی در سطح کشور را به خود اختصاص داده است.

18 مرکز جامع توانبخشی هلال احمر در استان های آذربایجان شرقی، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، زنجان، قم، سیستان و بلوچستان، قزوین، کردستان، کرمان، مازندران، همدان و یزد فعال هستند و تمامی مراکز توانبخشی جمعیت هلال احمر سراسر کشور، تحت نظارت و هدایت معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر مدیریت می شود. همچنین جهت دسترسی بیشتر هموطنان عزیز در، 156 مرکز توانبخشی در 31 استان کشور این خدمات ارائه می شود.

آدرس : تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از میدان ونک، خیابان رشید یاسمی، جنب بیمارستان خاتم الانبیا(ص)، معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی هلال احمر  تلفن : 5- 88201241

کلینیک تخصصی توانبخشی هلال احمر : 88201225